سفر به ترکیه اغلب با تصاویر استانبول و سواحل مدیترانه همراه است، اما در گوشههایی از این کشور، گنجینههایی تاریخی و معنوی نهفته است که داستان تمدنهای کهن را روایت میکنند. شهر سلجوق در غرب و کلیسای سنت نیکولاس در جنوب ترکیه، دو مقصد تکمکمل هستند که یکی زادگاه ایمان مسیحی و دیگری مظهر مهربانی جهانی را به نمایش میگذارند. این سفر، پلی است بین دنیای باستان و اسطورههای ماندگار.
سلجوق: دروازهای به شهر افسانهای اِفِسوس
سلجوق شهری کوچک و آرام در استان ازمیر است که در گذشته به عنوان بندر مهمی برای شهر باستانی اِفِسوس (Ephesus) خدمت میکرد. امروزه، این شهر دروازه اصلی برای بازدید از یکی از کاملترین و باشکوهترین شهرهای بهجامانده از دوران روم باستان محسوب میشود.
جاذبههای اصلی سلجوق و اِفِسوس:
- شهر باستانی اِفِسوس: بدون شک ستاره اصلی منطقه است. قدم زدن در میان خیابان مرمری، تماشای کتابخانه سلسوس با نمای دوطبقه مجسمهدار، و تجربه فضای تئاتر بزرگ با گنجایش ۲۵۰۰۰ نفر، شما را مستقیماً به قلب زندگی در اوج امپراتوری روم میبرد. این مکان در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
- خانه مریم مقدس: بر اساس اعتقادات مسیحیان، مریم مقدس آخرین سالهای زندگی زمینی خود را در این خانه سنگی کوچک بر فراز کوه بلبلداغ (کوهرهان نزد ترکها) گذرانده است. این مکان برای پیروان همه ادیان، مکانی برای عبادت و آرامش است.
- قلعه آیاسلولک و مسجد ایاصوفیه سلجوق: بر فراز تپهای مشرف به شهر، بقایای قلعهای سلجوقی و مسجد ایاصوفیه (ساختهشده در قرن ۱۴ میلادی) قرار دارد که نمادی از دوران پس از بیزانس در این منطقه است.
- موزه اِفِسوس: اگر میخواهید بهترین آثار کشفشده از اِفِسوس، از جمله مجسمههای شکوهمند آرتمیس و سایر یافتههای نفیس را از نزدیک ببینید، بازدید از این موزه که در مرکز شهر سلجوق واقع شده ضروری است.
دمیره و کلیسای سنت نیکولاس: زادگاه بابانوئل
در فاصله حدود ۵۰۰ کیلومتری جنوب سلجوق، در منطقه ساحلی دمیره (Demre) استان آنتالیا، کلیسای تاریخی دیگری قرار دارد که داستانی کاملاً متفاوت اما بههمپیوسته را روایت میکند. اینجا محل اسقفنشین سنت نیکولاس، اسقف میرا (نام باستانی دمیره) در قرن چهارم میلادی است.
شهرت جهانی سنت نیکولاس نه فقط به دلیل مقام مذهبی، بلکه به دلیل مهربانیهای افسانهای اوست. داستانهایی از کمکهای پنهانی او به نیازمندان، اساس افسانه “بابانوئل” را در فرهنگ غرب شکل داد. بنابراین، بازدید از این کلیسا، سفری به ریشههای یکی از محبوبترین شخصیتهای فرهنگی جهان است.

معماری و فضای کلیسا:
کلیسای سنت نیکولاس نمونهای برجسته از معماری بیزانس است. اگرچه بخشهایی از آن در زیر خاک مدفون بود، اما حفاریها نمای داخلی خیرهکنندهای شامل فرسکوهای دیواری و موزاییککاریهای کف را آشکار کرده است. مسیر بازدید شما را به سمت محراب اصلی و سپس به سمت مقبره سنت نیکولاس هدایت میکند. جالب است بدانید که بقایای او در قرن یازدهم به شهر باری ایتالیا منتقل شد، اما این مکان همچنان به عنوان محل اصلی آرامش او مورد احترام است.

برنامهریزی سفر و نکات عملی
چگونه به سلجوق برویم؟
- نزدیکترین فرودگاه: فرودگاه عدنان مندرس ازمیر (ADB). از آنجا تا سلجوق حدود ۶۰ کیلومتر فاصله است.
- از فرودگاه: میتوانید با تاکسی، اتوبوسهای شهری یا با اجاره خودرو به سلجوق برسید. قطار محلی ازمیر-دنیزلی نیز گزینهای مقرونبهصرفه و دیدنی است که ایستگاه آن در سلجوق قرار دارد.
- با خودرو: اگر قصد رانندگی دارید، بزرگراه D550 (ازمیر-آیدین) مستقیم شما را به سلجوق میرساند.
چگونه به دمیره برویم؟
- نزدیکترین فرودگاه: فرودگاه دلمان آنتالیا (AYT). از آنجا تا دمیره حدود ۱۵۰ کیلومتر فاصله است.
- از فرودگاه: بهترین راه استفاده از مینیبوسها (دلموش) یا اجاره خودرو است. مسیر جادهای در امتداد ساحل، خود یک سفر خاطرهانگیز است.
اقامت و گشتوگذار:
- اقامت در سلجوق: این شهر کوچک دارای اقامتگاههای سنتی (پانسیون)، هتلهای متوسط و مهمانخانههای متنوعی است. اقامت در سلجوق به شما امکان میدهد زودتر به ورودی اِفِسوس برسید و از شلوغی نیمروز در امان باشید.
- اقامت برای دمیره: میتوانید در خود دمیره اقامت کنید یا شهرهای توریستی مجاور مانند کاش یا فینیکه را انتخاب نمایید که امکانات اقامتی و رستورانهای بیشتری دارند.
- گردش درون شهری: هر دو شهر سلجوق و دمیره کوچک هستند و میتوان به راحتی پیاده یا با استفاده از تاکسیهای محلی در آنها گشت.
هزینههای تقریبی (بررسی به روز قبل از سفر ضروری است):
- ورودی اِفِسوس: معمولاً بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ لیر ترکیه (بسته به فصل).
- ورودی خانه مریم مقدس: رایگان، اما کمک داوطلبانه پذیرفته میشود.
- ورودی کلیسای سنت نیکولاس: حدود ۱۵۰ لیر ترکیه.
- خوراک: یک وعده غذا در رستورانهای محلی معمولاً بین ۱۰۰-۲۰۰ لیر ترکیه هزینه دارد.
یک مسیر پیشنهادی برای ادغام دو تجربه
اگر زمان کافی دارید، میتوانید این دو مقبره باشکوه را در یک سفر ترکیبی ببینید:
- روزهای ۱ و ۲: پرواز به ازمیر و انتقال به سلجوق. روز اول را به بازدید از موزه اِفِسوس و مرکز شهر اختصاص دهید. روز دوم را کامل به کاوش در شهر باستانی اِفِسوس و تپه آیاسلولک بپردازید.
- روز ۳: حرکت به سمت جنوب. میتوانید با پرواز داخلی از ازمیر به آنتالیا بروید یا با اجاره ماشین، سفری جادهای فراموشنشدنی در امتداد ساحل داشته باشید و شب را در یکی از شهرهای میانه مانند دالیان بمانید.
- روز ۴: رسیدن به دمیره و بازدید از کلیسای سنت نیکولاس. بعدازظهر را میتوانید به کشف سواحل سنگی زیبای اطراف یا شهر باستانی میرا با مقبرههای صخرهای لیسیایی اختصاص دهید.
جمعبندی: سفری برای روح و تاریخ
سفر به سلجوق و دمیره، بسیار فراتر از یک تور معمول گردشگری است. این سفر، پروازی در زمان به عصر امپراتوری روم، تلنگری به ایمان در مکانی که مسیحیت شکل گرفت، و کاوشی در ریشههای یک افسانه جهانی مهربانی است. از هیاهوی استانبول و سواحل شلوغ آنتالیا فاصله بگیرید و غرق در سکوت سنگهای باستانی اِفِسوس و فضای معنوی کلیسای سنت نیکولاس شوید. این تجربهای است که در خاطرتان ماندگار خواهد شد.