غار یخ مراد، یکی از شگفتانگیزترین و کمتر شناختهشدهترین جاذبههای طبیعی ایران، در دل استان البرز و در مسیر پرطرفدار جاده کرج-چالوس جای گرفته است. این گنجینه طبیعی، که در نزدیکی روستاهای کهنه ده و آزادبر واقع شده و در سال ۱۳۸۱ به ثبت ملی رسیده، با استالاکتیتها و استالاگمیتهای یخی خیرهکننده، تالارهای وسیع و دریاچههای منجمد، هر ساله شمار زیادی از علاقهمندان به طبیعت و غارنوردان را به سوی خود میخواند. دمای منحصربهفرد این غار، که بهطور قابلتوجهی از هوای بیرون خنکتر است، آن را از دیگر غارهای ایران متمایز میکند و تجربهای یگانه را برای بازدیدکنندگان رقم میزند.
شگفتیهای پنهان در قلب غار یخ مراد: معرفی جامع
غار یخ مراد تنها یک حفره در دل کوهستان نیست؛ این پدیده زمینشناختی، با ساختاری پیچیده و چندطبقه، خود موزهای زنده از تاریخ طبیعی ایران است. این غار شامل سه تالار بزرگ، سه یخچال زیرزمینی و هفت حلقه چاه میشود که عمق برخی از آنها به ۳۰ متر نیز میرسد. ویژگی چهارطبقه بودن آن در بخشهایی، این غار یخ مراد را در زمره معدود غارهای طبقاتی کشور قرار میدهد. بررسیهای زمینشناختی و کشف فسیل نرمتنان دریایی (کاردیتا) بر روی سنگی در دهانه غار، حکایت از قدمت خیرهکننده آن دارد؛ گمان میرود غار یخ مراد میلیونها سال پیش، زمانی که این منطقه زیر آبهای دریا قرار داشته، شکل گرفته باشد. برخی تخمینها قدمت آن را بین ۷۰ تا ۲۳۰ میلیون سال برآورد کردهاند، که آن را به یکی از کهنترین غارهای ایران تبدیل میکند.
مسیر دسترسی به غار یخ مراد: چگونه به این دنیای یخی برسیم؟
برای رسیدن به غار یخ مراد، ابتدا باید وارد جاده زیبای کرج-چالوس شوید. کمی پیش از گچسر، تابلوی روستای کهنه ده شما را به یک جاده فرعی هدایت میکند. پس از طی حدود چهار کیلومتر در این جاده، به یک دوراهی خواهید رسید که مسیر سمت راست شما را به نزدیکی غار یخ مراد میرساند. از این نقطه به بعد، خودروها باید متوقف شوند و ادامه مسیر حدود یک ساعت به صورت پیادهروی خواهد بود. این مسیر شامل نیم ساعت پیادهروی با شیب ملایم و نیم ساعت کوهنوردی سبک است که خود تجربهای دلنشین در میان طبیعت بکر منطقه را ارائه میدهد. اغلب در فصول سرد، این مسیر پوشیده از برف است که بر جذابیت سفر به غار یخ مراد میافزاید. دهانه غار در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد و با طولی سه متری و عرضی هشت متری، به دنیای اسرارآمیز درون آن خوشامد میگوید.
ویژگیهای منحصربهفرد غار یخ مراد: از زمینشناسی تا باورهای محلی
آنچه غار یخ مراد را از بسیاری از غارهای ایران متمایز میسازد، تنها ساختار چندطبقه و پیچیده آن نیست، بلکه سیستم تهویه طبیعی آن است که دمای داخلی غار را به طرز چشمگیری پایینتر از دمای محیط بیرون نگه میدارد. این پدیده، برخلاف بسیاری از غارها که به دلیل عدم جریان هوا و رطوبت، دمای داخلی بالاتری دارند، ناشی از وجود منافذ متعدد است که امکان گردش هوای سرد را فراهم میآورد. غار یخ مراد برخلاف سایر غارهای مشابه، تزیینات آهکی چندانی ندارد و بیشتر بر شگفتیهای یخی خود استوار است. جالب است بدانید که مردم محلی، این غار را مکانی مقدس و شفابخش میدانند. وجود کهنهها (دخیلها) در نقاط مختلف غار یخ مراد، نشان از این باور قدیمی دارد. برخی از عقاید رایج بر این است که یخهای دریاچه انتهایی غار یخ مراد دارای قدرت درمانی، بهویژه برای ناباروری است و حتی گفته میشود که خوردن این یخها، ضامن برآورده شدن آرزوها در سال آینده خواهد بود.
جاذبههای دیدنی غار یخ مراد: قندیلهای بینظیر و غارسنگهای خاص
غار یخ مراد با مجموعهای از پدیدههای طبیعی بیهمتا، هر بازدیدکنندهای را مسحور خود میکند:
قندیلهای یخی و دریاچههای منجمد: به لطف هواکشها و روزنههای طبیعی متعدد، غار یخ مراد محیطی ایدهآل برای تشکیل قندیلها (استالاکتیت) و چکیدهها (استالاگمیت) یخی بینظیر است. این ساختارهای یخی عظیم، که گاهی به شکل آبشارهای یخی نیز دیده میشوند، در سراسر غار پراکندهاند و با بازتاب نور، جلوهای جادویی و تماشایی به فضای داخلی غار یخ مراد میبخشند. دریاچههای یخی دائمی در دخمههای انتهایی غار نیز از دیگر دیدنیهای این مکان است که حتی در تابستان نیز تا عمق ۱۰ سانتیمتر ذوب شده و سپس دوباره منجمد میگردند.
غارسنگهای نخودی و گلکلمی: علاوه بر قندیلهای یخی، پدیدههای زمینشناختی دیگری نیز به زیبایی غار یخ مراد افزودهاند. غارسنگها، که سنگهای تشکیل شده بر اثر چکیدن آب پس از شکلگیری غار هستند، در این غار به اشکال جذاب نخودی و گلکلمی دیده میشوند و رنگبندی خاصی به دیوارهها و سقف میدهند.
تالار سنگلاخی و راز رودخانه باستانی: با ورود به غار یخ مراد، اولین تالار پیش روی شما، تالار سنگلاخی است که ابعادی در حدود ۱۲ در ۱۸ متر و ارتفاع ۶ متر دارد. در این تالار، یک تخته سنگ بزرگ با کف صیقلی و گود به ابعاد سه در پنج متر خودنمایی میکند. این گودی نشانهای از جریان طولانیمدت آب اسیددار است که هزاران سال به سایش سنگ پرداخته است. راهروهای فرعی و اصلی در انتهای این تالار، ماجراجویان را به عمق بیشتری از غار هدایت میکنند. تالارهای دوم و سوم غار یخ مراد، با دهلیزها و چاههای عمیق، زیباییهای خاص خود را دارند. تالار سوم بهویژه با سقف بلندتر و دیوارهایی مزین به غارسنگهای نخودی و گلکلمی، منظرهای دیدنی خلق کرده است. در انتهای غار، “دخمه دوقلو” قرار دارد که دو فضای جداگانه با دریاچههای یخی دائمی را در خود جای داده است. سطح این دریاچهها حدود ۶۰ متر پایینتر از دهانه غار قرار دارد.
بهترین زمان و ملزومات بازدید از غار یخ مراد
بهترین زمان برای تجربه اوج زیباییهای غار یخ مراد، ماههای اسفند و فروردین است. در این ماهها، قندیلهای یخی در کاملترین و زیباترین حالت خود قرار دارند. فرآیند تشکیل این چکیدهها و چکندههای یخی از ابتدای آذر ماه آغاز شده و با بارش برف و نفوذ آب در طول فصل سرما ادامه مییابد. با شروع خرداد ماه، یخها به تدریج شروع به ذوب شدن میکنند و تا اوایل تابستان، تنها دریاچههای یخی در غار یخ مراد باقی میمانند.
توصیههای کلیدی برای سفر به غار یخ مراد:
بازدید از غار یخ مراد نیاز به آمادگی و تجهیزات مناسب دارد. با توجه به نبود روشنایی در داخل غار و دمای زیر صفر در برخی مواقع، همراه داشتن هدلامپ، کفش مناسب کوهنوردی، و لباس گرم ضروری است. همچنین برای حفظ ایمنی، کلاه ایمنی و همراهی با گروههای حرفهای و آشنا به مسیر توصیه میشود؛ ورود انفرادی به غار به هیچ وجه پیشنهاد نمیشود. از دیگر اقلام ضروری میتوان به آب آشامیدنی، میانوعده، فلاسک چای، داروهای شخصی، لباس ضدآب و کیسه زباله اشاره کرد تا هم سفر دلپذیرتری داشته باشید و هم ردپایی از خود در این طبیعت بکر باقی نگذارید. شکستن قندیلها و نوشتن یادگاری بر دیوارههای غار ممنوع است. مسیر پیمایش در غار صخرهای و دارای پستی بلندیهای زیاد است، بنابراین برای افراد مسن و کودکان مناسب نیست. دو تالار ابتدایی غار برای عموم قابل دسترسی است، اما بخشهای عمیقتر نیازمند تجهیزات پیشرفته غارنوردی و تجربه حرفهای است. غار یخ مراد فاقد هرگونه امکانات رفاهی است. اقامت در منطقه نیز میتواند به صورت کمپینگ در طبیعت اطراف یا رزرو هتل و ویلا در گچسر و روستاهای اطراف جاده چالوس باشد. همچنین از جاهای دیدنی نزدیک به غار یخ مراد میتوان به روستای کهنه ده، پل سنگی گچسر، روستای آزادبر و گردنه عسلک اشاره کرد که میتوانند تجربه سفر شما را تکمیل کنند.
مطالب مرتبط
