در دل جنگلهای انبوه و رویایی البرز، جایی که درختان کهنسال راش و بلوط با شاخههای درهمتنیده خود سقفی سبز بر فراز زمین کشیدهاند، آبشاری باشکوه با نامی شاعرانه خودنمایی میکند. آبشار سیاه چشمان، یکی از زیباترین و بکرترین جاذبههای طبیعی استان مازندران، با ارتفاعی حدود ۳۰ متر و عرض ۱۵ متر، مقصدی رویایی برای طبیعتگردان و ماجراجویانی است که به دنبال تجربهای ناب و دستنخورده از طبیعت شمال ایران هستند . اگر از جاده چالوس میگذرید و به دنبال یک مقصد خاص برای یک سفر یکروزه یا کمپینگ شبانه هستید، آبشار سیاه چشمان میتواند انتخابی فراموشنشدنی باشد.
آبشار سیاه چشمان کجاست؟
آبشار سیاه چشمان در استان مازندران، شهرستان چالوس، بخش مرزنآباد، دهستان کوهستان و در نزدیکی روستای الیت واقع شده است . این آبشار در فاصله ۱۲۰ کیلومتری تهران و ۸۰ کیلومتری کرج قرار دارد و در ارتفاع حدود ۲۸۰۰ متری از سطح دریا واقع شده است .
- فاصله تا چالوس: حدود ۶۸٫۹ کیلومتر (۱ ساعت و ۴۱ دقیقه رانندگی)
- فاصله تا مرزنآباد: حدود ۳۰ کیلومتر
- موقعیت دقیق: استان مازندران، شهرستان چالوس، بخش مرزنآباد، روستای الیت

مسیر دسترسی به آبشار سیاه چشمان (گام به گام)
برای رسیدن به این بهشت پنهان، باید مسیری ماجراجویانه را بپیمایید:
مرحله اول: دسترسی به جاده چالوس
از تهران راهی جاده چالوس (جاده ۵۹) شوید. این مسیر خود یکی از زیباترین جادههای ایران است.
مرحله دوم: از چالوس تا سهراهی مرزنآباد
پس از حدود ۲۰ کیلومتر رانندگی از سمت چالوس، به سهراهی مرزنآباد میرسید .
مرحله سوم: مسیر مرزنآباد به کلاردشت
در این سهراهی، به سمت کلاردشت بپیچید و مسیر خود را ادامه دهید .
مرحله چهارم: رسیدن به روستای الیت
پس از حدود ۱۵ کیلومتر رانندگی، به روستای الیت میرسید. این روستا بهترین نقطه برای شروع پیادهروی به سمت آبشار است .
مرحله پنجم: پیادهروی به سمت آبشار
ماشین خود را در جای امنی در روستا پارک کنید و آماده یک کوهنوردی هیجانانگیز شوید. مسیر پیادهروی حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان میبرد و از دل جنگلهای سبز، رودخانههای خروشان و چشمههای زلال میگذرد .
نکته: برای عبور از این مسیر، حتماً کفش مناسب کوهنوردی همراه داشته باشید و در طول مسیر مراقب لغزندگی سنگها باشید.
علت نامگذاری آبشار سیاه چشمان
درباره دلیل این نام شاعرانه، چند نظریه جالب وجود دارد :
- نظریه اول (رنگ سنگها): آب این آبشار به دلیل سنگهای تیرهای که در اطراف آن قرار دارد، کمی به تیرگی میزند و همین موضوع باعث نامگذاری آن شده است.
- نظریه دوم (افسانه محلی): بر اساس یک افسانه قدیمی، دختری زیبا با چشمان سیاه برای فرار از دست شخصی ظالم، خود را از بالای این آبشار به پایین پرت میکند و از آن زمان این آبشار به سیاه چشمان معروف میشود.
- نظریه سوم (چشمههای تیره): برخی معتقدند کلمه «چشمان» جمع «چشمه» است و به دلیل وجود چشمههای متعدد با آب تیرهرنگ در اطراف آبشار، این نام انتخاب شده است.
ویژگیهای طبیعی و پوشش گیاهی و جانوری
پوشش گیاهی
اطراف آبشار سیاه چشمان پوشیده از جنگلهای انبوه و متنوعی است که تنوع گیاهی فوقالعادهای دارند :
- درختان: بلوط، راش، ممرز، گردو، فندق، ون، بید و سیب وحشی
- درختچهها: تمشک، زغالاخته، آلبالوی وحشی
- گلهای وحشی: بنفشه، نرگس، سنبل، لاله
- گیاهان دارویی: پونه، بومادران، نعناع کوهی
پوشش جانوری
این منطقه زیستگاه جانوران متنوعی است :
- پستانداران: روباه، خرس قهوهای، گراز وحشی، گوزن
- پرندگان: بلبل، شاهین، عقاب، دارکوب، توکا
- خزندگان: انواع مارها (از جمله افعی)، لاکپشتها

بهترین زمان سفر به آبشار سیاه چشمان
| فصل | وضعیت | توصیه |
|---|---|---|
| بهار (فروردین تا خرداد) | طبیعت فوقالعاده سرسبز، گلهای وحشی رنگارنگ، هوای معتدل | بهترین زمان سفر (خلوتتر از تابستان) |
| تابستان (تیر تا شهریور) | هوای خنک در سایه درختان، مناسب برای آبتنی | بسیار مناسب (اما شلوغ) |
| پاییز (مهر تا آبان) | رنگآمیزی بینظیر برگها، هوای خنک | مناسب برای عکاسی (احتمال بارندگی و لغزندگی مسیر) |
| زمستان (آذر تا اسفند) | سرمای هوا، بارش برف، مناظر سفید و رؤیایی | فقط برای افراد باتجربه با تجهیزات کامل |
امکانات رفاهی و خدمات
آبشار سیاه چشمان یکی از مناطق بکر و دستنخورده مازندران است و به همین دلیل، در اطراف آن هیچ امکانات رفاهی مانند رستوران، فروشگاه، سرویس بهداشتی یا آلاچیق وجود ندارد . بنابراین، قبل از سفر موارد زیر را تهیه کنید:
- آب آشامیدنی کافی
- مواد غذایی و خوراکی
- زیرانداز و وسایل پیکنیک
- کیسه زباله
نکته: میتوانید مایحتاج خود را از شهرهای مرزنآباد یا کلاردشت قبل از رسیدن به روستای الیت تهیه کنید .
رستورانهای نزدیک (پس از بازگشت)
پس از بازدید از آبشار، میتوانید در مسیر بازگشت به جاده چالوس، از رستورانهای معروف منطقه استفاده کنید :
- رستوران نسل آفتاب (منطقه مرزنآباد)
- رستوران همسفر (جاده چالوس)
- رستوران هزارچم (روستای کندوان)
- رستوران صحرا (روستای سیاهبیشه)
شرایط اقامت
۱. کمپینگ در نزدیکی آبشار
اگر اهل ماجراجویی هستید، میتوانید در منطقه اطراف آبشار چادر بزنید و شب را زیر آسمان پرستاره بگذرانید . تجهیزات ضروری کمپ:
- چادر مقاوم در برابر رطوبت
- کیسه خواب مناسب فصل (شبها حتی در تابستان خنک است)
- زیرانداز
- وسایل روشنایی (چراغ قوه، فانوس)
- آب و مواد غذایی کافی
- لباس گرم
- کیسه زباله
نکته ایمنی: به دلیل حضور حیوانات وحشی در منطقه، کمپینگ را حتماً به صورت گروهی انجام دهید و محل مناسبی برای چادر انتخاب کنید .
۲. هتلهای نزدیک
در فاصله ۲۰ تا ۳۰ کیلومتری آبشار، هتلهای متعددی در منطقه مرزنآباد و کلاردشت وجود دارند :
- هتل آپارتمان نگین
- هتل البرز
- هتل دریا
۳. اقامتگاههای بومگردی
در روستاهای اطراف مانند روستای دلیر و مرزنآباد، اقامتگاههای بومگردی با فضای سنتی و غذاهای محلی فعال هستند . به عنوان مثال:
- بومگردی کلسکا در روستای دلیر مرزنآباد
۴. خانههای اجارهای در روستای الیت
روستای الیت که به آبشار بسیار نزدیک است، دارای خانههای اجارهای با قیمت مناسب و امکانات خوب میباشد .
مرورها و نظرات مردم (تجربه واقعی بازدیدکنندگان)
نکات مثبت از زبان مردم
- طبیعت بکر و دستنخورده: اکثر بازدیدکنندگان از زیبایی منحصربهفرد و طبیعت بکر منطقه ابراز رضایت کردهاند.
- آبشار باشکوه: عظمت و شکوه آبشار سیاه چشمان از دیگر نکات مورد توجه بازدیدکنندگان است.
- هوای خنک و مطبوع: هوای خنک و دلچسب این منطقه، بهویژه در فصلهای گرم سال، طراوت خاصی به سفر میدهد.
- مسیر پیادهروی لذتبخش: مسیر رسیدن به آبشار از میان جنگل و در کنار رودخانه، تجربهای لذتبخش برای طبیعتگردان است.
نکات منفی و قابل بهبود
- سختی مسیر دسترسی: بسیاری از بازدیدکنندگان به سختی مسیر، بهویژه برای افراد مسن و کودکان، اشاره کردهاند.
- کمبود امکانات رفاهی: نبود سرویس بهداشتی، آلاچیق و فروشگاه در نزدیکی آبشار از مواردی است که بارها تکرار شده است.
- زباله: متأسفانه برخی بازدیدکنندگان از وجود زباله در مسیر و حوالی آبشار گلایه کردهاند.
- ازدحام جمعیت: در روزهای تعطیل و فصلهای پرگردشگر، این مکان بسیار شلوغ میشود.
- نامناسب برای تفریح خانوادگی: به دلیل طولانی بودن و سختی مسیر، بعضی گردشگران آن را برای خانواده مناسب نمیدانند.
نکات طلایی و کاربردی برای بازدید (راهنمای مسئولانه)
| موارد | توضیحات |
|---|---|
| بهترین زمان حضور | صبح زود برای استفاده از نور مناسب عکاسی و خلوت بودن منطقه |
| وسایل ضروری | کفش مناسب کوهنوردی، آب آشامیدنی کافی، مواد غذایی، زیرانداز، کیسه زباله، دوربین عکاسی، لباس گرم، پشهکش (در فصلهای گرم)، چراغ قوه (در صورت کمپینگ) |
| پوشاک مناسب | لباس چندلایه (هوا در ارتفاعات متغیر است)، کفش کوهپیمایی استاندارد با عاج مناسب |
| وضعیت جاده | جاده چالوس آسفالت و خوب است. جاده فرعی منتهی به روستای الیت آسفالت میباشد. |
| ایمنی | از نزدیک شدن به لبه پرتگاهها خودداری کنید. مراقب حیوانات وحشی باشید. از شنا کردن در حوضچه آبشار در نقاط عمیق بپرهیزید. |
| حفاظت از محیط زیست | زبالههای خود را جمع کنید و با خود ببرید. از شکستن شاخهها و آسیب به درختان خودداری کنید. از روشن کردن آتش در خارج از محلهای مجاز خودداری کنید. |
| مناسب برای | طبیعتگردان حرفهای، کوهنوردان، عکاسان، ماجراجویان |
| مناسب برای خانواده | با احتیاط (مسیر برای کودکان و سالمندان دشوار است) |
| حیوانات خانگی | همراه داشتن مجاز است، اما مراقب ایمنی حیوان باشید و مزاحم حیات وحش نشود. |
| آنتندهی | در عمق جنگل ممکن است آنتندهی همراه ضعیف یا قطع شود. |
| راهنمای محلی | اگر برای اولین بار به این منطقه سفر میکنید، همراه داشتن یک راهنمای محلی یا افراد آشنا به مسیر توصیه میشود . |
| قیمت ورودی | رایگان |
| ساعت بازدید | ۲۴ ساعته (توصیه میشود در روز بازدید کنید) |
جاهای دیدنی اطراف آبشار سیاه چشمان
یکی از مزایای سفر به این منطقه، نزدیکی به چندین جاذبه گردشگری دیگر است:
| نام جاذبه | فاصله از آبشار | توضیحات |
|---|---|---|
| مرداب وربن چالوس | حدود ۲۹ کیلومتر | نگینی پنهان در دل جنگلهای هیرکانی با طبیعتی بکر و چشماندازهای رویایی |
| روستای الیت | ۰ کیلومتر (مجاور آبشار) | روستایی ییلاقی با معماری سنتی، باغات سیب و چشمههای متعدد |
| روستای دلیر | حدود ۱۰ کیلومتر | روستایی زیبا با آبگرم طبیعی و طبیعت بکر |
| آبگرم دلیر | حدود ۱۰ کیلومتر | چشمه آب گرم طبیعی با خواص درمانی |
| دره الیت | نزدیک روستای الیت | درهای عمیق با مناظر طبیعی بکر و مسیرهای ماجراجویانه |
| آبشار اکاپل | نزدیک | آبشاری کوچکتر اما به همان اندازه زیبا در نزدیکی آبشار سیاه چشمان |
| سد دریوک | حدود ۳۵ کیلومتر | سدی زیبا در نزدیکی تنکابن با امکانات تفریحی |
| جنگل الیمستان | حدود ۴۰ کیلومتر | جنگلی بکر با درختان کهنسال و چشماندازهای رویایی |
پرسشهای متداول
۱. آیا میتوان با خودروی معمولی تا نزدیکی آبشار رفت؟
خیر. مسیر از روستای الیت به بعد، پیادهروی است. خودرو باید در روستا پارک شود .
۲. آیا مسیر دسترسی برای کودکان و سالمندان مناسب است؟
توصیه نمیشود. مسیر کوهستانی و حدود ۲ تا ۳ ساعت پیادهروی نیاز دارد که برای کودکان خردسال و سالمندان دشوار است .
۳. آیا در نزدیکی آبشار فروشگاه یا رستوران وجود دارد؟
خیر. هیچ امکانات رفاهی در نزدیکی آبشار وجود ندارد و باید همه چیز را از قبل تهیه کنید .
۴. آیا میتوان در آبشار شنا کرد؟
بله، میتوانید در حوضچه پایین آبشار آبتنی کنید. اما مراقب عمق آب و لغزندگی سنگها باشید .
۵. آیا ورود به آبشار هزینه دارد؟
خیر، بازدید از آبشار سیاه چشمان رایگان است .
۶. آیا در مسیر آنتندهی همراه وجود دارد؟
در برخی نقاط مسیر، آنتندهی همراه ممکن است قطع شود. پیش از حرکت، مسیر را روی نقشه ذخیره کنید .
۷. آیا میتوان شب را در کنار آبشار ماند؟
بله، با تجهیزات کامل کمپینگ میتوانید شب را در منطقه بگذرانید، اما حتماً به صورت گروهی باشید و نکات ایمنی را رعایت کنید .
سخن پایانی
آبشار سیاه چشمان، این نگین پنهان در دل جنگلهای البرز، با طبیعت بکر، آبشار باشکوه و مسیر ماجراجویانه خود، مقصدی است که هر طبیعتدوستی باید حداقل یک بار آن را تجربه کند. شاید مسیر دسترسی کمی دشوار باشد و امکانات رفاهی چندانی در آن وجود نداشته باشد، اما زیبایی خیرهکننده و آرامش بینظیر این منطقه، تمام سختیهای راه را جبران خواهد کرد. این میراث طبیعی ارزشمند را برای آیندگان حفظ کنیم؛ زباله نریزیم، به محیط زیست احترام بگذاریم و از لحظههای ناب در کنار عزیزانمان لذت ببریم.
بهترین ساحل شمال برای چادر زدن کجاست ؟